A lifestyle intervention for elderly in the neighborhood

Zelfstandig wonende ouderen hebben vaak te maken met leefstijluitdagingen die hun gezondheid en kwaliteit van leven negatief beïnvloeden, zoals ongezonde voedingsgewoonten, onvoldoende beweging en sociale isolatie. Deze uitdagingen zijn vaak groter bij ouderen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Tegelijkertijd bereiken bestaande leefstijlinterventies deze groep niet altijd goed. Daarom ontwikkelen onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam samen met bewoners, professionals, lokale organisaties en de gemeente een wijkgerichte aanpak: LION (Leefstijlinterventie voor ouderen in de wijk). Binnen dit project is Gezond & Ontmoet Osdorp (GO Osdorp) ontwikkeld als praktische uitwerking en living lab in Amsterdam Nieuw-West.

Achtergrond

Een gezonde leefstijl is essentieel om gezond ouder te worden. Goede voeding, voldoende beweging en sociale participatie dragen bij aan een langer leven én meer kwalitatieve levensjaren. Het project richt zich op de groeiende groep ouderen in de derde levensfase: de periode na pensionering waarin kwetsbaarheid en zorgafhankelijkheid kunnen toenemen.

Professionals ervaren in de praktijk dat juist de ouderen die het meeste baat hebben bij leefstijlondersteuning vaak moeilijk bereikbaar zijn. Onderzoek laat zien dat een wijkgerichte aanpak, waarbij wordt aangesloten bij de leefwereld van bewoners en bestaande lokale initiatieven, meer impact kan hebben.

Wasilis Psathas, Buurtwerker Combiwel:

We hebben echt behoefte aan diverse gezondheidsactiviteiten in de wijk zodat mensen geprikkeld worden om naar buiten te gaan en met elkaar in verbinding komen.

Samenwerken in living lab GO Osdorp

GO Osdorp; een ontmoetingsplek voor bewoners

GO Osdorp: van onderzoek naar praktijk

GO Osdorp is ontstaan binnen het LION-project als praktijkgericht participatief onderzoek. Samen met bewoners, wijkpartners, zorg- en welzijnsorganisaties, studenten en onderzoekers wordt gewerkt aan het ontwikkelen, testen en verbeteren van leefstijlondersteuning in de wijk.

De Wildemanbuurt in Amsterdam Nieuw-West fungeert hierbij als living lab: een realistische omgeving waarin nieuwe ideeën samen met gebruikers worden ontworpen, uitgeprobeerd en doorontwikkeld.

Doel

Het doel van LION/GO Osdorp is het verbeteren van de leefstijl van zelfstandig wonende ouderen in Amsterdam Nieuw-West door:

het ontwikkelen van een toegankelijk leefstijlloket in de wijk;
het versterken van de verbinding tussen bewoners en bestaand aanbod;
het ondersteunen van professionals bij leefstijlbegeleiding;
het stimuleren van gezonde voeding, beweging en sociale participatie;
het bereiken van ouderen die via reguliere interventies minder goed worden bereikt.

Werkwijze

Binnen het project wordt gewerkt volgens de living lab-methodiek. Hierbij werken onderzoekers, bewoners, studenten en praktijkpartners samen aan oplossingen die aansluiten bij de behoeften van de doelgroep.

In de eerste fase van het project stond het ontwikkelen van een digitale keuzetool en een fysiek leefstijlloket centraal. In de tweede fase worden deze voorzieningen in de praktijk getest, geëvalueerd en verder verbeterd.

Daarnaast wordt gebruikgemaakt van principes uit citizen science, waarbij bewoners actief bijdragen aan het onderzoek en het ontwerpproces. Hun ervaringen, kennis en behoeften vormen een belangrijke basis voor de ontwikkeling van de interventie.

Verwachte resultaten-producten

Een digitale keuzetool die professionals in het leefstijlloket kunnen gebruiken bij de leefstijlbegeleiding van bewoners in Amsterdam Nieuw-West. De tool maakt een match tussen behoefte van de bewoner en aanbod in de wijk.
Een fysiek leefstijlloket in de wijk.

Maatschappelijke impact

We werken vanaf de start van dit project samen met praktijkpartners, bewoners, studenten en onderzoekers. We maken gebruik van citizen science waardoor kennis van gebruikers in alle fasen van het onderzoek én het ontwerpproces worden ingebed in een leernetwerk. We proberen op deze manier de leefstijl van kwetsbare ouderen te verbeteren.

Bijdrage onderwijs en onderzoek

We willen stadsdocenten op locatie laten werken. Dit zijn professionals die innovatieve projecten en activiteiten met bewoners en studenten initiëren en daarin betekenisvolle leerervaringen creëren. Hierbij gaan zij uit van een van een participatieve aanpak. Zij coachen en begeleiden studenten in het werken en het doen van praktijkgericht onderzoek naar een duurzame impact en opbrengsten voor de bewoners. De resultaten uit dit project publiceren we in wetenschappelijke tijdschriften.

Betrokken HvA-lectoraten

Voeding & Beweging (Peter Weijs)
Gezondheid en Omgeving (Lea den Broeder)
Digital Life (Somaya Ben Allouch)
Oefentherapie – Dagelijks bewegen! (Bart Visser)